جزئیات مقالات      مقالات » پدیده دامپینگ

پدیده دامپینگ


نمونه ی آبی که شامل آنیون های HCO۳ و SO و NO۳ است از بستر رزین آنیونی که یون متحرک آن کلراید است، عبور داده شده است. در شروع زمان سرویسی، مقداری از یونهای کلراید باقیمانده از مرحلهی احیا در آب تصفیه شده ظاهر می شود که به تدریج با گذشت زمان غلظت آن کاهش مییابد.

در حالی که این روند برای یونهای NO۳ و SO صعودی است با این تفاوت که روند تغییرات میزان یونهای SO۲ و NO۳ بسیار تیزتر و همچنین پس از گذشت قابل توجه از زمان سرویس ظاهر می شود؛ زیرا این دو یون ترجیح میدهند که جذب رزین آنیونی شوند و پس از آنکه ظرفیت رزین از جذب آنها اشباع شد، در آب تصفیه شده ظاهر می شوند.

در زمان نشت NO۳، این یون هم از آب ورودی دفع می شود و هم از واکنش های برگشت پذیری تعویض یونی، جالب آن است بدانیم زمانی فرامی رسد که غلظت یون نیترات در آب تصفیه شده حتی از غلظت این یون در آب ورودی هم بیشتر می شود.

به این پدیده دامپینگ می گویند. به خاطر ضعیف بودن آنیون، یون بیکربنات در آب ورودی از شروع زمان سرویس در آب تصفیه شده ظاهر میگردد. بازهم زمانی فرامی رسد که غلظت یون بیکربنات در آب تصفیه شده حتی از غلظت این یون در آب ورودی بیشتر می شود (پدیده دامپینگ). برای رزینهای آنیونی معمولی دیدیم که این رزین ها سولفات ها را بیشتر از نیترات ها و نیتراتها را بیشتر از بیکربناتها ترجیح میدهند.

به طور کلی می توان گفت:

۱. یونهای با ترجیح بیشتر مثل سولفات ها یا نیترات ها دارای منحنی نشت تند (دامنه ی تغییرات کوتاه) میباشند و یونهایی که کمتر ترجیح داده می شود، دارای منحنی نشتی تدریجی (دامنهای طولانی) میباشند.

۲. یونی که بیشتر ترجیح داده میشود آخرین یونی خواهد بود که بستر رزین را ترک می کند و غلظت خروجی آن هیچ وقت از غلظت ورودی بیشتر نخواهد بود.

۳. ترتیب حضور یونها در جریان خروجی عکس ترتیب گزینشی خواهد بود به طوری که یون با حداقل ترجیح، اولین یونی خواهد بود که در جریان خروجی ظاهر می شود.

۴. یونی که توسط رزین کمتر ترجیح دارد در بستر رزین تغلیظ می شود و ممکن است غلظت آن در جریان خروجی حتی از غلظت آن در جریان ورودی بیشتر شود. به این پدیده دامپینگ میگویند.

این پدیده تا وقتی که رزین کاملاً از یون سولفات اشباع گردد ادامه می یابد. به خاطر مشکل دامپینگ است که برای حذف مؤثر نیترات از آب ها از رزین های خاصی استفاده میشود که نیترات پسند می باشند. در این نوع رزین های آنیونی، رزین ها، یون نیترات را صدها برابر بیشتر از یون سولفات ترجیح میدهند.

۵. اگر همه یونهای متحرک رزین، در تعویض مصرف شود رزین کاملاً مستعمل می شود و در این شرایط غلظت یونها در جریان ورودی و خروجی از بستر یکسان می شود.

۶. توجه کنید که غلظت کل املاح چه در جریان ورودی به رزین و چه در جریان خروجی از رزین همواره برابر است و فقط غلظت هر یک از اجزا می تواند متغیر باشد چون رزین ها فقط تعویض یون انجام می دهند.

عملیات احیای رزین : اگر قرار بود رزین ها به صورت یک بارمصرف مورد استفاده قرار بگیرند، دیگر استفاده از آنها در تصفیه آب توجیه اقتصادی نمی داشت.


به همین دلیل با احیای رزین ها، استفاده مجدد از آنها امکان پذیر می شود. احیاء رزین به معنی تعویض یون جذب شده در رزین در زمان سرویس با یون متحرک اولیه رزین است.

اینکه احیاء رزین از لحاظ عملیاتی به چه صورت انجام میشود در ادامه، مورد بحث قرار میگیرد؛ اما قبل از هر چیز نیازمند دانستن این موضوع هستیم که یک رزین چه موقع نیاز به احیاء دارد و پایان زمان سرویس دهی رزین چگونه و با چه ابزارهایی مشخص میگردد؟

نقطه پایان سرویس دهی رزین را با نشتی یک یون مشخص می کنند. حتی می توان سختی کل یا سختی کلسیمی را معیار قرارداد، ولی مجموع یونهای محلول در آب یعنی TDS را نمی توان به کاربرد؛ زیرا در رزین ها یونها حذف نمی شوند، بلکه تعویض می شوند.

اگر فقط سختی مدنظر نباشد، میتوان یونی دیگر مانند سدیم را در نظر گرفت. مسئله ای که در اینجا وجود دارد این است که روش تعیین سدیم در آب با روش تعیین کلسیم در آب متفاوت است و تعیین میزان کلسیم موجود در آب ارزان تر است.


نقطه پایان سرویس دهی رزین را با نشتی یک یون مشخص می کنند. حتی می توان سختی کل یا سختی کلسیمی را معیار قرارداد، ولی مجموع یونهای محلول در آب یعنی TDS را نمی توان به کاربرد؛ زیرا در رزین ها یونها حذف نمی شوند، بلکه تعویض می شوند.

اگر فقط سختی مدنظر نباشد، میتوان یونی دیگر مانند سدیم را در نظر گرفت. مسئله ای که در اینجا وجود دارد این است که روش تعیین سدیم در آب با روش تعیین کلسیم در آب متفاوت است و تعیین میزان کلسیم موجود در آب ارزان تر است.


جریان پلاگ یا پیستونی، یک حالت ایده آل است که تبادل یون در هر سطح مقطع رزین یا به صورت کامل انجام شده و یا هیچ تبادل یونی صورت نگرفته است و هیچ تقدم و تأخری در تعویض یون توسط رزین در آن سطح مقطع نیست.


در شرایط واقعی، اشباع لایه های رزین از بالا به پایین به صورت تدریجی و با تقدم و تأخر است. پس از مشخص شدن پایان زمان سرویس دهی رزین، نوبت به احیای آن میرسد.



 



 
   
خانه اصلی::درباره ما::محصولات::ارتباط با ما