جزئیات مقالات      مقالات » نوشابه و مواد رنگی نوشابه

نوشابه و مواد رنگی نوشابه


نوشابه و مواد رنگی نوشابه


گونه‌های نوشابه:



- بر پایهٔ دارندگی الکل:

نوشابه‌های بدون الکل 

مست کننده نیستند و استفاده از آنها در تمام جهان آزاد است. بیشتر این گونه نوشابه‌ها حاوی شکر زیاد هستند.

نوشابه‌های دارای الکل 

این گونه نوشابه‌ها دارای موادی هستند که مست آور است و استفاده آن در بیشتر کشورها برای زیر ۱۸ ساله‌ها ممنوع است از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد: ویسکی، وودکا، بئوجولا

- نوشابه‌های انرژی‌زا:

نوشابه‌های انرژی‌زا نوشیدنی‌هایی ملایم هستند که به عنوان زیادکننده انرژی بدن بیش از بقیه نوشیدنی‌های رایج به فروش می‌رسند. این نوع نوشابه‌ها دارای عوارض جانبی هستند.

- بر پایهٔ طعم:

•پرتقالی (هر۱۰۰ گرم ۴۸ کیلوکالری) 

•کولا(هر ۱۰۰ گرم ۴۶ کیلوکالری) 

•سون آپ (هر ۱۰۰ گرم ۴۱ کیلوکالری) 

شرکت‌های نوشابه‌سازی 

در ایران

خوشگوار، زمزم، ارم، نوشابه سازی ساسان و اشی مشی و ...

در اروپا و آمریکا

1.کوکاکولا

2. پپسی کولا 

3. رد بول





نوشابه و مواد رنگی:

کاربرد رنگها درصنایع نوشابه سازی 

استفاده ازرنگها برای قابل پسند کردن ظاهرنوشابه های غیرالکلی وجلب نظرمصرف کننده ازاهمیت فوق العاده برخورداراست. 

رنگهای حلبی وسنتیک درنوشابه های گازداروآّ میوه ها بنحو مطلوب مورد استفاده قرارمی گیرد. 

درانتخاب رنگ برای فرمول نوشابه توجه به مسئله پایداری آن درمقابل نوروسه ترکیب اصلی نوشابه واسیدها ، طعم دهنده ها ونگهدارنده ها، نیزحائزاهمیت می باشد. 

اختلاف بین رنگهای طبیعی وسنتیک دراین است که اولی ازمواد طبیعی به دست می آید مانند تهیه کارامل ازشکروتهیه رنگ آنتومیانین ازپوست انگور، گروه دوم کاملا سنتزی است مثل رنگهای حاصل اززغال سنگ یا مواد نفتی که به آنها رنگهای قطرانی می گویند. 

قسمت اعظم رنگی که درصنایع نوشابه مورد استفاده قرارمی گیرد جزء رنگهای سنتیک است زیرا این رنگها نسبت به رنگهای طبیعی کمتردرمعرض فساد قرارمی گیرند وبا وزن یکسان مقداررنگ بیشتری تولید می نمایند. قدرت رنگ دهی بعضی ازرنگهای سنتیک بسیاربالا است. 

رنگهایی که با روش شیمیایی مشابه آنچه که درطبیعت وجود دارد ساخته می شوند رنگهای مشابه طبیعی نامیده می شوند. مهمترین آنها کاروتنوئیدها هستند که به رنگ زرد، نارنجی وقرمز وجود دارند که درصنایع نوشابه سازی به میزان 10 تا 50 گرم در1000 لیترمحصول نهایی می تواند مورد استفاده قرارگیرد. 

امروزه درایران ازدورنگ زرد سان ست وکینولین درصنایع نوشابه سازی استفاده می گردد. رنگهای مجاز دیگرمانند آبی برلیان وکارموازین یا اریتروزین که درصنایع نوشابه سازی ایران مصرف چندانی ندارند درانگلیس، آمریکا وکشورهای دیگردصنایع نوشابه سازی استفاده می شوند. 

رنگهای طبیعی جایگزین جذابی برای رنگهای مصنوعی می باشند واستفاده ازاین رنگها (مانند کورکومین، کلروفیل، آنتوسیانین) روبه افزایش است. اما موفقیت ها با توجه به ناپایداری این رنگها محدود بوده است. بهرحال کارتنوئیدهای سنتزی مشابه طبیعی مانند بناکاکروتن همانند رنگهای زرد اسکارلت، بطورگسترده ای استفاده می گردند. 

کاربرد رنگهای مصنوعی درنوشابه سازی 

مهمترین گروه ازرنگهای مصنوعی گروه آزومی باشد. تعدادی ازرنگهای آزو که مصرف آنها درنوشابه سازی مجازمی باشد ارائه شده است. 

Allura red (FD8 C Red No-40) 

Aramanth 

Cavmo isine 

Ponceau 4R

Sunset yellow FCF (FD 8 c yellow N0.6)

Tart Vzine(FD & C Yellow N 0.5)

به علت اصرار مصرف کنندگان مصرف تارتازین به مقدارزیادی کاهش یافته است. مصرف Aramaut نیزبه علت احتمال اثرات منفی آن به کاهش یافته است. 



کاربرد رنگهای پلیرمیک خوراکی درنوشابه سازی :



رنگهای پلیمریک خوراکی ازترکیب پلیمربا وزن مولکولی بالای بیکئین با ترکیبات خاص رنگی ومحلول به دست می آید. بیکن پلیمرخطی با وزن مولکولی 20000 تا 1000000 Da می باشد که ازموادی ازقبیل پلی آکلربلیک اسید، پلی وینیل الکل وپلی وینین آمین ساخته شده است. 

رنگهای نوع آنتراکوئینن ترجیحا به وسیله باندهای کرین – نیتروژن به بیکبن متصل می شوند مصرف رنگهای پلیمریک خوراکی اخیرا درنوشابه سازی گسترش یافته است. 

کاربرد رنگهای طبیعی ومشابه طبیعی درنوشابه سازی 

متداولترین این رنگها، رنگهای گروه کاروتنوئیدها می باشند که شامل هیدروکربن ها، کاروتن ها وسایرمشتقات اکسیژنه آنها وگزانترفیل ها می باشند. کاروتنوئیدها ازمنابع طبیعی مانند آناتوقابل استفاده می باشند آما تنها آناتوبه طورمحدود درنوشابه های گوارا کاربرد یافته است. 

بیشترکاروتنوئیدها به طورسنتزی تهیه می گردند. کاروتنوئیدهای سنتزی دارای فواید متعددی ازقبیل خلوص بالا وخواص رنگی ثابت می باشند. 

3 نوع کاروتنویید سنتزی که به طوررایج استفاده می شوند عبارتند از:

بتاکاروتن (رنگ زرد یا پرتقالی) بنا، آیو، کاروتنال (رنگ زرد تا قرمز)یا فتاگزانتین (قرمز) بتا کاروتن بیشترین کاربرد را دارد اما کانتا گزانتیل بهم بطورگسترده ای بعنوان جایگزین آمارانت استفاده می گردد. مصرف آمارانت درایالت متحده مجازنمی باشند. کاروتنوئیدها ترکیبات محلول دریومی می باشند که برای استفاده درنوشابه های گوارا برپایه آب نیازبه اصلاحاتی دارند. درمورد کاروتنوئیدهای سنتیک آنها توسط ژلاتین یا کربوهیدارتها پوشش داده می شوند. تحقیق برای جایگزینی پیگهان های قرمزبه جای آمارانت منجر به بررسی های بیشتربرروی آنتوسیانین ومشتقات آن گردید. 

تمام آنتوسیانین ومشتقات آنها دارای ساختمان پایه کاتیونی فلاولیوله می باشند. هسته های فدویلیوم به شدت فعال می باشند وواکنش آنها درسیستم های غذایی موجب رنگ زدایی محصولات می شود. آنها با اسید اسکوربیک وولفیت واکنش می دهند که این مطلب درنوشابه های گوارا حائزاهمیت می باشد. آنترسیاتین پایداری متوسطی نسبت به نوردارند. 

کلروفیل بعنوان رنگ سبزکاربرد دارند اما استفاده ازآنها درایالت متحده مجازنمی باشد آنها پایداری متوسطی درحضوراسیدهای میوه ونوردارند اما استفاده ازنمک های پتاسیم پایداری آنها را بهبود می دهد. کلروفیل مس داربوسیله جایگزینی یون منیزیوم با مس درکلروفیلف کلرفیلین ، فئوفیتین یا فئوفوریبید تولید می گردد که دارای رنگ سبززیتونی محلول درروغن می باشد. 

کارامل نوع چهارم درنوشابه های گوارا استفاده می گردد این کارامل با حرارت دهی کنترل شدن کربوهیدراتها درحضورترکیبات خاص آمونیوم وسولفیت تولید می گردد. 

تهیه محلول های رنگی درکارخانه های نوشابه سازی 

معمولا کارخانه های نوشابه سازی محلولهای رنگی خود را درکارخانه تهیه می کنند برای اینکه این محلولها مقدارمورد لزوم رنگ خشک را وزن کرده نصف یا سک چهارم حجم کل آبی را که بایستی مصرف شوند 7 درجه سانتی گراد حرارت می دهند سپس رنگ را اضافه کرده وبهم می زنند تا کاملا حل شود باقیمانده آب را به دوقسمت تقسیم می کنند دریک قسمت 1 گرم بنزوات سدیم به ازاء هرلیترمحلول رنگی نهایی اضافه می نمایند ودرقسمت دیگر2/1 گرم اسید سیتریک به ازاء هرلیترمحلول رنگی با آنها مخلوط می کنند. این محلول سپس به محلول رنگ اضافه می شود . معمولا برای تولید یک لیتررنگ 30 گرم ماده رنگی مصرف می شود. اما درنوشابه هایی که رنگ تیره دارند لازم است ازمقداربیشتری رنگ استفاده نمایند وممکن است تا 6 گرم برای یک لیترافزایش یابد. 

کارامل درنوشابه :

مورد رنگ کامارا به نظرمی دهد بین ویسکوزیته ومقدارحلالیت آن رابطه وجود دارد. 

معمولا کارامل های با ویسکوزیته کم سریعتر حل گردیده ودارای ثبات رنگی بیتشرمی باشند. همچنین این کارامل ها عمرماندگاری وثبات حلالیت بالاتری دارند. 

ازخصوصیات مهم دیگررنگهای کارامل PH آنها می باشند. PH درانواع مختلف کارامل متفاوت است وتلخی نشان دهنده ی کیفیت کارامل نیزمی باشد. 

PH بالا نشان دهنده قلیائیت بیش ازحد یا سوختن کافی یا هردومی باشد. 

مولکولهای کارامل درمغازه آبی به صورت کلویید می باشند این مولکولها دارای بارالکتریکی بوده که بسته به روش تولید وکاتالیست مصرفی آن دارای بارمثبت یا منفی هستند. اساس های طعم دهنده نیزکه دراغلب فرآورده های غذایی طعم نوشابه های گوارا استفاده می گردند حاوی مواد کلوئیدی مانند تانین می باشند. 

گاها شکروآب تصفیه شده نیزحاوی مقادیرکمی مواد کلوئیدی بابارمنفی هستند. بنابراین مولکولهای کارامل با بارمثبت به آنها ترکیب شده وذرات با بارالکتریکی خنثی را تشکیل می دهند. این ذرات نامحلول هستند درنتیجه موجب کدورت وخطرکوله شدن درنوشابه هامی گردند. درPH بالای نقطه ایزوالکتریکی ، بارالکتریکی کارامل منفی بوده ودرپایین آن مثبت می باشد بنابراین درنوشابه های گوارا کاراملی باید استفاده گردد که نقطه ایزوالکتریکی آن درزیرPH نوشابه باشد. کارامل مناسب برای نوشابه باید دارای بارالکتریکی منفی قوی بوده ونقطه ایزوالکتریکی آن درPH 2 یا کمترازآن باشد. 

مضرات وعیوب استفاده ازکارامل درنوشابه :

75 درصد ازرنگ کارامل دراختیارصنایع نوشابه سازی می باشد. درنوشابه ها ازکارامل های مقاوم به اسید دردونوع Doublestrength,singlestrngth استفاده می گردد. این رنگها پایداری بیشتری به شرایط اسیدی دارند. استفاده ازرنگ کارامل نامناسب موجب رسوب وبدرنگی نوشابه ها می گردد شایان ذکراست درصنایع نوشابه سازی ازرنگهای کارامل اسید پروف کلوئیدی با بارالکتریکی منفی استفاده می گردد ودرصورت نیازبه ثبات ا سیدی بیشتر ازکارامل های مقاومتر به اسید استفاده می شود. 

ازکارامل Double strength درنوشابه های رژیمی که اندیس کالری آنها کمترمی باشد استفاده می گردد. این کارامل ها حاوی حداقل میزان قندهای غیرفعال می باشند وفقط یک دوم مقدارنرمال آنها نیازاست. 

آنها حاوی مقدارکالری کمتری نسبت به انواع single strength می باشنىز کارامل های کف کننده مسئول غلظت دهندگی وکف کردن درآبجو ونوشابه های الکلی می باشند علاوه برآن قدرت رنگ کنندگی این کارامل ها نیزمناسب می باشد. 

مشکلات مصرف رنگهای خوراکی 

1- رسوب رنگ درمحلول رنگ به علل :

الف- حلالیت پائین رنگ مصرفی 

ب- کافی نبودن حلال مصرفی 

ج- رخ دادن واکنش های شیمیایی غیرمنتظره 

د- بکاربردن دماهای پایین بویژه برای کنسانتره محلول رنگ 

2- وجود سایه های رنگی درمحلول رنگ 

الف- مصرف مقداربیسارزیاد رنگ 

ب- قرارگرفتن رنگ درمعرض دمای بالا 

3- تبخیررنگ وکم رنگ شدن به علت قرارگرفتن فرآورده غذایی حاوی رنگ دربرابر نورخورشید 

4- فساد رنگ ناشی ازمیکروارگانیسم ها به علت عدم رعایت بهداشت درهنگام تهیه رنگ که موجب آلودگی رنگ با میکروارگانیسم ها به ویژه میکروارگانیسم های احیاکننده می گردد. 

5- عمرانباری ضعیف نوشابه های کربناته رنگی پرشده درقوطی به علت مصرف بیش ا زحد نیازرنگهای گروه azo



تاثیرات بر سلامتی:

نوشابه نیز مانند هر خوردنی دیگر اگر بیش از اندازه مصرف نشود (مانند هر دو هفته یک بار) مضر نیست. در صورت مصرف بیشتر به نسبت مقدار آن عوارضش محسوس تر می‌شود.

نوشابه برای دندان شیری بسیار خورنده‌است. بگونه‌ای که دندان کودک در یک ضرف نوشابه حل می‌شود. همچنین برای دندان‌های دائمی بدلیل کاهش مقاومت به خوردگی مضر است

هر نوشابه حاوی کافئین، گاز کربن دی‌اکسید، اسید فسفریک و ۱۰ قاشق چای خوری شکر است. شیرینی زیاد شکر به خاطر وجود اسید فسفریک تا حدّ زیادی خنثی می‌شود.

از هنگام مصرف یک بطری کوچک نوشابه، موارد زیر رخ می‌دهد:

•۱۰ دقیقه بعد: شکر پس از باعث ترشح یک جا و زیاد انسولین می‌شود. 

•۲۰ دقیقه بعد: کبد شروع به تبدیل قند به چربی می‌کند تا قند خون بیش از این بالا نرود. 

•۴۰ دقیقه بعد: جذب کافئین باعث موارد زیر می‌شود 

oافزایش فشار خون و لذا رها شدن قند در خون توسط کبد 

oبلوک شدن گیرنده‌های آدنوزین و لذا جلوگیری از خواب آلودگی 

oگشاد شدن مردمک‌ها 

oترشح دوپامین 

•۴۵ دقیقه بعد: ترشح دوپامین افزایش یافته و موجب ایجاد سرخوشی می‌شود. 

•۶۰ دقیقه بعد: 

oاسید فسفریک نوشابه به کلسیم و منیزیم و روی در معده می‌چسبد 

•سپس کافئین به صورت ادرار آور عمل کرده بدن را تحریک به مقدار زیادی آب به همراه مقدار زیادی املاح جذب شده می‌کند. 

•با از بین رفتن اثر دوپامین فرد احساس حساسیت بسیار ویا بی حالی می‌کند. 



نوشیدن چندین لیتر نوشابه در روز خطر ابتلا به مشکلات عضلانی را در افراد افزایش می دهد.

پژوهشگران در یونان اخیرا اعلام کردند : تعداد زیادی از افراد در فصول گرم سال روزی ۲ تا ۳ لیتر نوشابه های کولا استفاده می کنند که این امر می تواند باعث افزایش دفع پتاسیم از بدن و بروز ضعف عضلانی در افراد شود.

به گفته محققان : این تاثیر مصرف افراطی نوشابه بر عضلات با قطع مصرف نوشابه برطرف می شود.

بر اساس یافته های این تحقیق ، بر اثر مصرف افراطی نوشابه های حاوی کولا طیف وسیعی از مشکلات عضلانی از یک ضعف عضلانی تا فلج را ایجاد می کند.

پزشکان توصیه می کنند همه افراد تا حد امکان از مصرف نوشابه های گازدار پرهیز کنند.



همچنین مقدار فراوان فسفر موجود در این نوشابه ممکن است مانع جذب کلسیم در بدن بشود . کافئین نوشابه موجب بروز ناراحتی های جسمی در بزرگسالان یا اختلالات رفتاری ، سلوکی و رشدی کودکان می شود .



متخصصین امور تغذیه بر این باورند که نوشابه های گازدار باعث چسبندگی خون می گردند و افزایش غلظت خون سبب کندشدن حرکت خون در رگ ها می شود. افزون بر این، این پدیده می تواند باعث لخته شدن خون و بروز مشکلات قلبی و مغزی گردد.



براساس اظهارات این پژوهشگران نوشابه های خنک حس چشایی را نیز از بین می برند و در مصرف کننده اشتهای کاذب به غذای بیشتر ایجاد می شود و سبب چاق شدن او می گردد.



از سوی دیگر نوشابه ها حاوی مواد قندی می باشند که سریع جذب بدن شده و به شکل چربی انباشته در بدن ذخیره می شوند.



تحقیق دیگر ثابت می کند که مقدار زیادی از ویتامین ب بدن صرف مقابله با قند نوشابه می شود و در اثر کمبود ویتامین ب (B) خستگی و افسردگی به سراغ فرد می آید و تنش های عصبی گریبان این افراد را می گیرد. نوشابه گازدار هضم غذا را دشوار می کند و با نوشیدن آن در حین غذا، بزاق های دهان فرصت هضم غذا را نمی یابند.

از همین رو، به افراد چاق یا مستعد چاقی توصیه می شود ازخوردن نوشابه های گازدار و نوشابه هایی که دارای مواد قندی می باشند تا حد ممکن اجتناب کنند و بجای آن تا می توانند آب بنوشند.



پـوسیدگی دندانها:تمام نوشابه های گازدار خاصیت اســیدی داشته و سبب فرسایش مینای دندانها میگردند.همچنین میزان قند بالای این گـونه مـحــصولات پوسیدگی دندانها را تسریع میکنند.



چاقی:نوشابه های گازدار عمدتا از آب تصفیه شده، افزودنیهای مصنوعی و شکر تصفیه شده تهیه میگردند. بنابراین فاقد هرگونه ارزش تغذیه ای بوده و تنها به خاطر میزان قند بالایشان دارای کالری زیادی میباشند که سبب چاقی در فرد مصرف کننده میگردند. در نوشابه های رژیمی نیز جای شکر معمولی از آسپارتام استفاده میکنند که در ضمن آنکه یک ماده اشتها آور میباشد برای سلامتی نیز مضر بوده و مصـرف آن میگرن، سرگیجه و کاهش توان حافظه را بدنبال دارد.



سوء تغذیه:افرادی که به مصرف نوشابه های گازدار اعتیاد دارند و از طرفی که این محصولات موجب کاهش اشتها میگردند بنابراین فرد معتاد تنها به مصرف نوشابه های گازدار روی آورده و دچار سوء تغذیه میگردند.هنگامی که شما در بطری یک نوشابه گازدار را میگشایید بلافاصله حبابها و گازهای موجود در آن به بیرون جهیده وظاهر میگردند.



گاز اینگونه محصولات بسبب وجود اسید فسفریک و دی اکسید کربن در ترکیباتشان میباشد که سبب اسیدی گشتن اینگونه محصولات نیز میگردند.ph نوشابه های گازدار بین ۲.۵ تا ۳.۵ میباشد که موجب پدید آمدن محیطی اسیدی در معده میگردند.



در کل مسیر سیستم گوارش تنها معده قادر به مقاومت در برابر چنین محیط اسیدی میباشد. اما در دیگر اعضای سیستم گوارش بدن مانند دهان، گلو و مری در پی مصرف نوشابه های گازدار محیط اسیدی ناهنجاری ایجاد میگردد. چراکه مخاط دهان، گلو و مری بسیار در برابر اسید حساس و آسیب پذیر میباشند.



اسید فسفریک موجود در این نوشابه ها نیز با رقابت با اسید هیدروکلریک معده عملکرد صحیح معده را تحت تاثیر قرار میدهد. هنگامی که معده ناکارآمد میگردد غذای مصرفی گوارش نیافته باقی مانده و سبب سوء هاضمه و نفخ میگردد. افرادی که از زخم معده و سوزش سر سینه رنج میبرند باید از مصرف نوشابه های گازدار جدا خودداری کنند.



تاثیر بروی کلیه ها:هنگامی که میزان اسید فسفریک خون افزایش می یابد کلیه ها قادر بدفع سریع آن نمیباشند بنابراین فشار مضاعفی بروی کلیه ها تحمیل میگردد. مصرف نوشابه های گازدار سبب میگردد تا کلسیم از استخوانها برداشته شده و درون خون جریان یابد این امر موجب رسوب کلسیم اضافی در کلیه ها گردیده که در نهایت منجر به سنگ کلیه میگردد.



تاثیر بروی پوست: خون اسیدی بروی عملکرد گلوتایتون تاثیر میگذراد. گلوتایتون یک آنزیم با خاصیت آنتی اکسیدانی میباشد. علاوه بر آن نوشابه های گازدار فاقد هرگونه مواد معدنی و ویتامین میباشند. افرادی که نوشابه مصرف میکنند معمولا مصرف آب میوه، شیر و حتی آب را کاهش میدهند و بدن خود را از ویتامینها و مواد معدنی که برای سلامتی پوست ضروری میباشند محروم میسازند. بنابراین پوستشان بیشتر دچار چین و چروک میگردد.



تاثیر بروی استخوانها: اسید فسفریک موجود در نوشابه های گازدار ماده ای بسیار سمی میباشد. در صنعت از اسید فسفریک بعنوان سختی گیر آب استفاده میگردد. به این طریق که اسید فسفریک سبب زدودن کلسیم و منیزیوم از آب سخت میگردد. اسید فسفریک در بدن نیز دارای عملکرد مشابهی میباشد. یعنی یون کلسیم را از استخوانها بر داشته و پوکی استخوانها را سبب میگردد.

مصرف مداوم نوشابه های گازدار باعث پوکی استخوان می شود



تاثیر کافئین: به نوشابه های گازدار عمدا کافئین افزوده میگردد تا ایجاد اعتیاد و وابستگی در مصرف کنندگان خود کنند. کافئین موجود در نوشابه های گازدار با سرعت بیشتری نسبت به دیگر نوشیدنیهای حاوی کافئین مانند قهوه و چای جذب بدن میگردد. کافئین سبب برهم خوردن نظم خواب گردیده، علایم پیش از قاعدگی را تشدید کرده و سبب کم آبی در بدن میگردد.



به خاطر داشته باشید که بیماریها یک شبه پدیدار نمیگردند بلکه در طی سالها بر اثر پیروی از رژیمهای غذایی نامناسب ایجاد میگردند.بنابراین مصرف نوشابه های گازدار را به حداقل ممکن رسانده و در عوض به نوشیدن آب وآب میوه های طبیعی روی آورید. هرگاه هم که هوس مصرف نوشابه های گازدار را کردید حتما از نی استفاده کنید تا از تماس مستقیم نوشابه با دندانها خودداری کرده باشید.



 
   
خانه اصلی::درباره ما::محصولات::ارتباط با ما